O Parafii

Początki Zawady Książęcej

Zawada Książęca została założona w 1310 roku jako niewielka osada położona na prawym brzegu Odry. Jej usytuowanie nie było przypadkowe – przebiegała tędy ważna droga handlowa, przy której pobierano myto. Już od najdawniejszych czasów miejscowość ta stanowiła punkt styku życia codziennego, handlu i kultury, a z biegiem lat także wiary, która zaczęła kształtować duchowy charakter lokalnej wspólnoty.

Drewniany kościół św. Jana Nepomucena

Przełomowym momentem w dziejach miejscowości był rok 1868, kiedy to zakupiono i przewieziono do Zawady Książęcej zabytkowy, drewniany kościółek pod wezwaniem św. Jana Nepomucena z Ostroga – dzisiejszej dzielnicy Raciborza. Świątynia ta została pierwotnie wzniesiona w latach 1648–1649 z fundacji hrabiego Jerzego Oppersdorffa i stanowiła cenny przykład sakralnej architektury drewnianej XVII wieku.

W kolejnych latach kościół został rozbudowany o wieżę, której twórcą był Jan z Pstrążnej. Przeniesienie świątyni i jej ponowne posadowienie w Zawadzie było nie tylko wydarzeniem organizacyjnym, ale przede wszystkim duchowym – wokół kościoła zaczęło koncentrować się życie religijne mieszkańców.

Powstanie samodzielnej parafii

Po ustawieniu kościółka mieszkańcy Zawady Książęcej rozpoczęli starania o stałą obecność kapłana. Ich wysiłki zostały uwieńczone sukcesem w 1890 roku, kiedy to erygowano samodzielną parafię. Od tego momentu wspólnota parafialna mogła w pełni rozwijać swoje życie religijne, duszpasterskie i społeczne.

Już od 1920 roku pojawiały się plany budowy nowego, większego kościoła, odpowiadającego rosnącym potrzebom parafian. Z różnych przyczyn – historycznych i materialnych – zamierzeń tych nie udało się wówczas zrealizować.

Wojna, zniszczenie i czas próby

Tragiczny rozdział w historii parafii przyniósł rok 1945. W wyniku działań wojennych drewniany kościółek został poważnie uszkodzony. Stan techniczny budowli pogarszał się z roku na rok, aż w 1953 roku podjęto trudną decyzję o jego zamknięciu z powodu grożącej zawaleniem konstrukcji.

Przez kolejne trzy lata nabożeństwa odprawiano w miejscowej gospodzie. Był to czas szczególnej próby wiary, ale także świadectwo determinacji i jedności parafian, którzy mimo trudnych warunków nie zrezygnowali ze wspólnej modlitwy i życia sakramentalnego.

Budowa nowego kościoła św. Józefa Robotnika

W 1954 roku rozpoczęto budowę nowego kościoła pod wezwaniem św. Józefa Robotnika. Inwestycja ta była odpowiedzią na pilną potrzebę posiadania bezpiecznej i trwałej świątyni. Już w 1956 roku kościół został pobłogosławiony i oddany do użytku wiernych, a trzy lata później – w 1959 roku – bp Franciszek Jop dokonał jego uroczystego poświęcenia.

W 1972 roku zakończono budowę nowej plebanii, która stała się zapleczem duszpasterskim i administracyjnym parafii.

Utrata zabytkowego kościółka

W czerwcu 1992 roku parafia doświadczyła kolejnej bolesnej straty. Na skutek uderzenia pioruna doszło do pożaru, w wyniku którego całkowicie spłonął zabytkowy, XVII-wieczny drewniany kościółek św. Jana Nepomucena. Jego utrata była ciosem nie tylko dla parafii, ale także dla lokalnego dziedzictwa kulturowego i historycznego.

Architektura i wyposażenie obecnej świątyni

Obecny kościół parafialny ma budowlę halową z obejściem, zamkniętą półkolistą absydą. Od frontu, z boku nawy, wznosi się czworoboczna, pięciokondygnacyjna wieża, zwieńczona hełmem baniasto-cebulastym z latarnią. Nad nawą znajduje się również czworoboczna sygnaturka z latarnią i hełmem, nadająca bryle świątyni charakterystyczny wygląd.

Centralnym elementem wyposażenia wnętrza jest ołtarz z rzeźbą św. Józefa w otoczeniu robotników – wymowny znak patrona parafii i godności ludzkiej pracy. W kościele znajduje się także XVIII-wieczna rzeźba św. Jana Nepomucena, pochodząca z dawnego kościoła, oraz obraz Matki Boskiej Częstochowskiej, będący przedmiotem szczególnej czci wiernych.

Parafia dzisiaj

Parafia św. Józefa Robotnika w Zawadzie Książęcej należy do dekanatu Kuźnia Raciborska w diecezji gliwickiej. Od 1 września 2025 roku administratorem parafii jest ks. Robert Potempa.

Wspólnota parafialna obejmuje trzy miejscowości: Zawadę Książęcą, Ciechowice oraz Łęg. Do parafii przynależy również cmentarz parafialny w Zawadzie Książęcej przy ul. Raciborskiej.